Prawnicy dla Polski
Warszawa, dnia 07 sierpnia 2025 roku
Prokurator Okręgowy w Krakowie
Zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstw
W związku z publikacjami medialnymi zawiadamiam o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia następujących przestępstw:
- z art. 128 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
- z art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt,
- z art. 160 § 1 Kodeksu karnego.
Uzasadnienie
W związku z publikacjami prasowymi zawartymi w portalu Onet.de
https://wiadomosci.onet.pl/kraj/zaskakujacy-material-telewizji-republika-pokazali-ministra-zurka-z-krokodylem/efsypv1
oraz https://wiadomosci.wp.pl/waldemar-zurek-i-krokodyl-kuriozalny-material-w-telewizji-republika-7185478928899456a
Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski” zawiadamia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia wyżej wymienionych przestępstw. Jak wynika z publikacji prasowych, dotyczących niedawno emitowanych przez pana Waldemara Żurka, pełniącego obowiązki Ministra Sprawiedliwości, materiałów w których przebywał on na niewiel zwierzę w postaci krokodyla (gad z rzędu Crocodilia) w miejscu swojego pobytu.
Zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności przepisami Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami (gatunków zagrożonych wyginięciem) sporządzonej w Waszyngtonie 3 marca 1973 roku (Konwencja waszyngtońska CITES, którą Rzeczpospolita Polska ratyfikowała poprzez przystąpienie 12 grudnia 1989 roku), niektóre gatunki tych zwierząt podlegają ścisłej ochronie gatunkowej, której celem poprzez kontrolę, monitoring i ograniczenia międzynarodowego handlu nimi, jest ochrona przed wyginięciem, a także zapewnienie międzynarodowej współpracy i nadzoru nad środowiskiem przyrodniczym wobec okazów gatunków zagrożonych wyginięciem. Posiadanie takiego zwierzęcia może stanowić przestępstwo, jeśli okaz należy do dzikiego gatunku fauny i zwierząt, wskazane działanie może być sprzeczne z prawem polskim. Wszystkie gatunki z rzędu krokodyli wymienione są w I lub II załączniku CITES, co oznacza, że handel nimi i produktami z nich uzyskanymi jest generalnie zabroniony, niezależnie od państwa, z którego zostały sprowadzone. Począwszy od 1973 roku konwencja CITES wprowadziła ograniczenia w handlu częściami ciał zwierząt zagrożonych wymarciem, w tym skórami krokodyli, przy czym w Polsce realna ochrona tych gatunków nastąpiła kilka lat po ratyfikacji konwencji CITES. Konwencja i wydane na jej podstawie prawo krajowe zakazują przewozu transgranicznego ww. żywych zwierząt (oraz ich martwych części i produktów z nich wytworzonych) bez stosownego zezwolenia oraz zakazują zbywania i nabywania tego typu okazów w drodze dowolnych czynności cywilnoprawnych inter vivos. Tym samym zachodzi konieczność ustalenia czy pan Waldemar Żurek wszedł legalnie w posiadanie ww. okazu, czy też uzyskał go w drodze przemytu bądź nabycia uprzednio przemieszczonego z zagranicy okazu, czy też posiadał wszelkie wymagane ustawą o ochronie przyrody zezwolenia na nabycie oraz wprowadził zwierzę na obszar Polski zgodnie z tymi przepisami i dokonał stosownego zgłoszenia lub rejestracji w tym zakresie. Ocena powyższych kwestii powinna być przez prokuraturę przeprowadzona przez pryzmat przepisów stosownych instrumentów międzynarodowych oraz ustawy o ochronie przyrody.
Jak powszechnie wiadomo, przynajmniej od chwili, gdy dziecko w szkole podstawowej zapoznaje się z podstawowymi informacjami na lekcjach biologii, krokodyle są zmiennocieplne. Wytwarzają względnie niewielką ilość ciepła wewnętrznego, a polegają na zewnętrznych jego źródłach, by podnieść temperaturę ciała, zapewniając właściwy metabolizm ciała. Czas wygrzewania się ulega przedłużeniu zimą, a jeżeli nie ma odpowiednich źródeł ciepła, zwierzę w mękach umiera. Należy zauważyć, że wielokrotnie powstawały nielegalne hodowle gadów z uwagi na zapotrzebowanie na ich skóry. Wielokrotnie również obywatele naszego państwa wracając z wyjazdów zagranicznych są poddawani wnikliwej kontroli w obszarze objętym Konwencją Waszyngtońską, z pełnymi konsekwencjami karnymi w razie wykrycia przemytu. Zapewne więc pan Waldemar Żurekowi jako byłemu sędziemu są znane normy prawne regulujące kwestie posiadania takich zwierząt. Należy więc ustalić, jaki był rzeczywisty zamiar nabycia i posiadania zwierzęcia, w tym czy nie był on motywowany chęcią zysku. Wspomniane w materiałach prasowych umieszczenie przez Waldemara Żurka żywego krokodyla w piwnicy (a więc w miejscu pozbawionym źródeł ciepła i światła niezbędnego do podtrzymania procesów życiowych gada) było świadomym skazaniem gada na śmierć w męczarniach. Niniejsze kwestie powinny być szczegółowo przeanalizowane przez pryzmat przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.
Zgodnie z pozycją 233 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie gatunków zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi, wydanego na podstawie art. 73 ust. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, gady krokodylowe — wszystkie gatunki, z wyjątkiem siedmiu gatunków z rzędu Crocodylia (kajmana okularowego Caiman crocodilus, kajmana szerokopyskiego Caiman latirostris, kajmana żakare Caiman yacare, kajmana karłowatego Paleosuchus palpebrosus, kajmana Schneidera Paleosuchus trigonatus, krokodyla krótkopyskiego Osteolaemus tetraspis, aligatora chińskiego Alligator sinensis) — wpisane są na listę najbardziej niebezpiecznych gatunków lub grup gatunków zwierząt, które z przyczyn naturalnej agresywności lub właściwości biologicznych mogą stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi (lista I), a pozostałe wspomniane 7 gatunków z rzędu Crocodylia wpisane zostały na listę II (zwierząt niebezpiecznych dla zdrowia i życia ludzi). Hodowla tych gadów (posiadanie i przetrzymywanie) może być do zasady objęta zakazem z art. 73, chyba że hodowca uzyska stosowne zezwolenie, które może być uzyskane w efekcie kontroli weterynaryjnej spełniania przez wnioskodawcę warunków przetrzymywania zwierząt gatunków niebezpiecznych. Nielegalne jest tym samym zawyrokowane czy pan Waldemar Żurek zezwolenie to posiadał. W przeciwnym bowiem razie hodowla tego typu zwierząt i jego przetrzymywanie powinny być co do zasady oceniane pod art. 160 § 1 Kodeksu karnego.
Jednocześnie z uwagi na możliwość przedawnienia w niniejszej sprawie Stowarzyszenie zwraca uwagę osobom, które będą podejmowały czynności procesowe w niniejszej sprawie na możliwość ustalenia, że wszelkie zaniechania w tym obszarze będą skutkowały w przyszłości odpowiedzialnością karną lub dyscyplinarną.
Stowarzyszenie wnosi:
o przesłuchanie jako świadków:
- pani Beaty Morawiec (Sąd Okręgowy w Krakowie),
- pani Dariusza Mazura (Ministerstwo Sprawiedliwości lub Sąd Okręgowy w Krakowie),
- pana Dariusza Czajki (Sąd Okręgowy w Krakowie),
- pani Anny Korwin-Piotrowskiej (Sąd Okręgowy w Opolu)
w celu ustalenia okoliczności nabycia i posiadania wspomnianego krokodyla przez pana Waldemara Żurka, miejsca jego przebywania i hodowli, sposobu karmienia, okazywania go tymże świadkom lub ich znajomym oraz okoliczności agonii zwierzęcia i sposobu żywienia.
— o uzyskanie informacji Wojewody Małopolskiego co do wniosków i decyzji dotyczących stosowania ustawy o ochronie przyrody w związku z ewentualną hodowlą i utrzymywaniem przez p. Waldemara Żurka zwierzęcia z gatunku należącego do rzędu Crocodylia,
— o przeprowadzenie oględzin nieruchomości zajmowanych przez p. Waldemara Żurka oraz miejsc przechowywania krokodyla z udziałem biegłego z zakresu weterynarii w celu ustalenia warunków jego przechowywania oraz zapewnienia opieki lekarsko-weterynaryjnej w tym okresie.
Stowarzyszenie wnosi również o zawiadomienie organizacji społecznej zajmującej się ochroną przyrody w celu ewentualnego jej przystąpienia do postępowania karnego:
Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra”
ul. Stolarska 7/3,
60-788 Poznań.