Budapeszt, 10 sierpnia 2025 r.
dr Marcin Romanowski
Prezes Stowarzyszenia Zjednoczona Prawica Marcina Romanowskiego
Poseł na Sejm RP
Adres do korespondencji w sprawie:
Biuro poselskie Marcina Romanowskiego
ul. Kościuszki 11
23-400 Biłgoraj
Prokuratura Okręgowa w Warszawie
ul. Chocimska 28
00-791 Warszawa
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa
Na podstawie art. 304 § 2 kpk zawiadamiam o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przez marszałka Sejmu Szymona Hołownię wraz z grupą 236 posłów: Adamowicz Piotr (KO), Augustyn Urszula (KO), Bieleńska Sylwia (KO), Bliźniuk Paweł (KO), Bocianek Mateusz (KO), Bojarski Krzysztof (KO), Borys Piotr (KO), Bosacki Marcin (KO), Chmielewski Marek Jan (KO), Chybicka Alicja (KO), Cichoń Janusz (KO), Czernow Zofia (KO), Dolniak Barbara (KO), Domański Andrzej (KO), Dowhan Robert (KO), Filiks Magdalena (KO), Frydrych Joanna (KO), Frysztak Konrad (KO), Gabriel Patryk (KO), Gadowski Krzysztof (KO), Gajewska Aleksandra (KO), Gajewska Kinga (KO), Gapińska Elżbieta (KO), Gawlik Zdzisław (KO), Gelert Elżbieta (KO), Gierada Artur Daniel (KO), Giżyński Paweł (KO), Glapiński Włodzisław (KO), Gliszczyńska Jolanta (KO), Głowosi Piotr (KO), Golicz Marta (KO), Grodzki Tomasz (KO), Grabczu Krzysztof (KO), Grądziel Jan (KO), Grzyb Krzysztof (KO), Grzybek Bożena (KO), Grzymowicz Barbara (KO), Gzyl Marek (KO), Habura Krzysztof (KO), Hanuszczak Agnieszka (KO), Hartwich Iwona (KO), Hok Marek Tomasz (KO), Horbatowski Łukasz (KO), Jachira Klaudia (KO), Jaga Robert (KO), Janys Małgorzata (KO), Janowska Maria Małgorzata (KO), Jakusłki Patryk (KO), Jasłowski Paweł (KO), Józefaciuk Marcin (KO), Kanony Piotr (KO), Kanowski Jacek (KO), Karolewska Inga (KO), Kierzek-Gęgała Katarzyna (KO), Kluzik-Rostkowska Joanna (KO), Kołodziej Ewa (KO), Kołodziejczak Magdalena (KO), Kołodziejczak Michał (KO), Konwiński Arkadiusz (KO), Kosiński Tomasz (KO), Koszutka Szymon (KO), Kot Aleksandra (KO), Kozłowska Iwona Maria (KO), Kozłowicz Irena Maria Joanna (KO), Krawczyk Monika Małgorzata (KO), Krawczyński Robert (KO), Król Michał (KO), Król Robert (KO), Krzakak Marek (KO), Krzemiński Adam (KO), Krzymiński Jarosław Michał (KO), Lamczyk Katarzyna (KO), Laszczkowski Marek (KO), Leszczyńska Gabriela (KO), Leszczyna Izabela (KO), Lisińska Bożena (KO), Lubnauer Katarzyna Anna (KO), Łącki Artur Jarosław (KO), Łępkowska-Gołaś Alicja (KO), Łoboda Dorota (KO), Łośko Magdalena (KO), Łuczak Alicja (KO), Łuczak Krystian (KO), Marchewka Arkadiusz (KO), Marek Dorota (KO), Masełko Paweł (KO), Matusik-Lipiec Katarzyna (KO), Męsykowiecz Jerzy (KO), Mieszkowski Krzysztof (KO), Mroczek Czesław (KO), Mruchek Arkadiusz (KO), Napieralski Grzegorz (KO), Niedziela Dorota (KO), Niedźwiedzki Dariusz (KO), Niemczyk Małgorzata (KO), Nowacka Barbara (KO), Nowicki Szymon (KO), Nowosad Marzena (KO), Nowosielski Grzegorz (KO), Nykiel Paweł (KO), Pachciarz Marek (KO), Pasławska Urszula (KO), Pawlica Katarzyna (KO), Pawlicka Katarzyna (KO), Piątkowski Krzysztof (KO), Pięta Agnieszka Maria (KO), Pietrzyk Łukasz Marek (KO), Plocke Kazimierz (KO), Plonka Elżbieta (KO), Pomaska Agnieszka (KO), Poremba Janusz (KO), Rosa Monika (KO), Rozenek Andrzej (KO), Różański Daniel (KO), Rutnicki Jakub (KO), Rzasa Marek (KO), Sibińska Krystyna (KO), Siemszko Rafał (KO), Siemoniak Tomasz (KO), Skowrońska Krystyna (KO), Sługocki Waldemar (KO), Smarudch Weronika (KO), Sobolak Anna (KO), Sowa Marek (KO), Stachowiak Mateusz (KO), Sterczewski Franciszek (KO), Szewczyk Piotr (KO), Szejnfeld Adam (KO), Szpak Adam (KO), Szpakowski Andrzej (KO), Szumilas Krystyna (KO), Szymański Marek (KO), Ścigienny Bartosz (KO), Tajner Polomus (KO), Tomczak Paulina (KO), Tomczak Ryszard (KO), Trąbski Grzegorz (KO), Truskolaski Krzysztof (KO), Urbanik Jarosław (KO), Urbański Włodzimierz (KO), Uznański Aleksandra (KO), Warda Jarosław (KO), Warpechowski Jacek (KO), Wcisła Jerzy (KO), Wilkowski Arkadiusz (KO), Winiarska Anna (KO), Witek Przemysław (KO), Witczak Sebastian (KO), Wojciechowski Adam (KO), Wołoszyn Michał (KO), Woźniak Maciej (KO), Zaborowski Tomasz (KO), Zemła Sylwia (KO), Zielińska Urszula Sara (KO), Bartłaszewski Władysław (PSL), Bejda Paweł (PSL), Biernacki Marek (PSL), Dziedzic Adam (PSL), Grzyb Andrzej (PSL), Kiepura Henryk (PSL), Klimczak Dariusz (PSL), Kłopotek Agnieszka Maria (PSL), Krajewski Stefan (PSL), Lubczyk Radosław (PSL), Maliszewski Mirosław (PSL), Nowogórska Urszula (PSL), Orliński Mirosław Adam (PSL), Pasławska Urszula (PSL), Paszyk Krzysztof (PSL), Pyrrzyk Michał (PSL), Raś Ireneusz (PSL), Różyński Wiesław (PSL), Rzepa Jarosław (PSL), Samborski Tadeusz (PSL), Sawicki Marek (PSL), Smolarz Henryk (PSL), Sosnowski Zbigniew (PSL), Sroka Magdalena (PSL), Tomczak Jacek (PSL), Tomczyszyn Stanisław (PSL), Zgorzelski Piotr (PSL), Zieliński Zbigniew (PSL), Zięba-Gzik Jolanta (PSL), Żelazowska Bożena (PSL), Burkiewicz Elżbieta (Polska2050), Cwalińa-Śliwowska Żaneta (Polska2050), Ćwik Sławomir (Polska2050), Górnikiewicz Piotr (Polska2050), Gramatyka Michał (Polska2050), Hennig-Kloska Paulina (Polska2050), Hołownia Bożenna (Polska2050), Kasprzyk Rafał (Polska2050), Komarewicz Rafał (Polska2050), Leo Aleksandra (Polska2050), Lubońśi Adam (Polska2050), Mucha Joanna (Polska2050), Nowak Maja Ewa (Polska2050), Okuła Barbara (Polska2050), Oliwiecka Barbara (Polska2050), Osmalak Łukasz (Polska2050), Petru Ryszard (Polska2050), Pietrykowski Norbert (Polska2050), Romowicz Bartosz (Polska2050), Schädler Ewa (Polska2050), Skonieczka Marcin (Polska2050), Strach Piotr Paweł (Polska2050), Suchoń Mirosław (Polska2050), Szymanowska Ewa (Polska2050), Śliz Paweł (Polska2050), Tomczak Wioleta (Polska2050), Wnuk Kamil (Polska2050), Zalewski Paweł (Polska2050), Zimoch Tomasz (Polska2050), Czarzasty Włodzimierz (Lewica), Czerniak Jacek (Lewica), Dziemianowicz-Bąk Agnieszka (Lewica), Gawkowski Krzysztof (Lewica), Gosek-Popiołek Daria (Lewica), Kotula Katarzyna (Lewica), Kowal Piotr (Lewica), Kucharska-Dziedzic Anita (Lewica), Kulasek Marcin (Lewica), Nowicka Wanda (Lewica), Olko Dorota (Lewica), Sikora Arkadiusz (Lewica), Szczepański Wiesław (Lewica), Szejna Andrzej (Lewica), Tomaszewski Tadeusz (Lewica), Trela Tomasz (Lewica), Ueberhan Katarzyna (Lewica), Wicha Joanna (Lewica), Wieczorek Dariusz (Lewica), Żukowska Anna Maria (Lewica), Bodnar Izabela (niez.), Gomoła Adam (niez.) – oraz inne nieustalone osoby, w tym funkcjonariusze publiczni zatrudnieni w Kancelarii Sejmu, którzy w dniu lipca 2025 roku dopuściły się przestępstwa, polegającego na tym, że:
w okresie od 17 maja 2024 roku do dnia złożenia niniejszego zawiadomienia, w Warszawie oraz innych miejscach Polski, działając w zorganizowanej grupie przestępczej, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, mając na celu zmianę konstytucyjnego ustroju Rzeczypospolitej Polskiej oraz działając w celu usunięcia lub zaprzestania działalności konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej – Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Trybunału Konstytucyjnego – podjęły, w porozumieniu z innymi osobami, działalność zmierzającą do urzeczywistnienia tychże celów przemocą oraz groźbą bezprawną, przez wyeliminowanie możliwości funkcjonowania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Trybunału Konstytucyjnego w ten sposób że:
działając poza zakresem sprawowania mandatu poselskiego i wykorzystując instytucje państwa, bez uzasadnienia w stanie faktycznym podjęły działania w celu uniemożliwienia działania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji jako konstytucyjnego organu stojącego na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego, sygnatura K 24/24 (a wcześniej postanowienia zabezpieczającego Trybunału Konstytucyjnego), w postaci najpierw wszczęcia i kontynuowania postępowania ukierunkowanego na postanowienie w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu i tym samym z mocy prawa zawieszenia Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Macieja Świrskiego, a następnie w dniu 25 lipca przegłosowania takiego wniosku,
tj. przestępstwa z art. 127 § 1 kk w zb. z art. 128 § 1 i 3 kk oraz z art. 231 § 1 i 2 kk w zw. z art. 65 kk w zw. z art. 12 kk oraz art. 258 § 1 kk.
Wnoszę również o ściganie innych nieustalonych osób, w tym funkcjonariuszy publicznych, którzy podjęli lub po złożeniu tego zawiadomienia będą podejmować działania ukierunkowane na egzekwowanie bezprawnych działań posłów i innych nieustalonych osób z dnia 25 lipca br.
Uzasadnienie
W dniu 17 maja 2024 r. grupa 185 posłów złożyła do Marszałka Sejmu wstępny wniosek o pociągnięcie przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Macieja Świrskiego, do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji jest organem konstytucyjnym Rzeczypospolitej Polskiej, którego ustrój i podstawowe zadania zostały określone w art. 213 Konstytucji. W myśl ust. 1 tego przepisu, Krajowa Rada stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji. Jej konstytucyjna misja obejmuje zatem ochronę podstawowych wartości demokratycznego państwa prawnego w sferze komunikacji społecznej, zwłaszcza w zakresie działania mediów audiowizualnych. Artykuł 213 ust. 2 Konstytucji stanowi, że członkowie Krajowej Rady są powoływani przez trzy niezależne ośrodki władzy – Sejm, Senat oraz Prezydenta Rzeczypospolitej – co ma na celu zagwarantowanie pluralizmu, niezależności i równowagi wewnętrznej tego organu.
Szczegółowy zakres zadań i kompetencji Krajowej Rady określa ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Zgodnie z art. 6 tej ustawy, do zadań Rady należy w szczególności określanie kierunków polityki państwa w dziedzinie radiofonii i telewizji, sprawowanie nadzoru nad działalnością nadawców, przyznawanie i cofanie koncesji, kontrola przestrzegania warunków koncesyjnych, opiniowanie projektów aktów normatywnych, a także kontrola działalności jednostek publicznej radiofonii i telewizji w zakresie realizacji misji publicznej. Rada gromadzi i przetwarza dane o strukturze własnościowej nadawców oraz ich działalności programowej, inicjuje badania i analizy dotyczące rynku medialnego, a także współpracuje z właściwymi organami międzynarodowymi i krajowymi. Krajowa Rada jest również zobowiązana do corocznego składania sprawozdania ze swojej działalności Prezydentowi Rzeczypospolitej, Sejmowi i Senatowi.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji jest organem kolegialnym, jednak jej wewnętrzną strukturą kieruje przewodniczący wybierany spośród członków Rady. Zgodnie z art. 9 ustawy o radiofonii i telewizji, przewodniczący Rady zwołuje i prowadzi posiedzenia, reprezentuje Radę na zewnątrz, kieruje pracami Rady i jej Biura oraz nadzoruje wykonanie jej uchwał. W granicach określonych przez Radę może także wydawać decyzje administracyjne. Jego funkcja ma charakter kierowniczy i wykonawczy, jednak nie wiąże się z żadnym podporządkowaniem wobec władzy wykonawczej, a jego pozycja wynika wprost z konstytucyjnego umocowania KRRiT jako organu niezależnego.
Z uwagi na konstytucyjny charakter Krajowej Rady, przynależność jej członków – w tym przewodniczącego – do organu o szczególnym statusie ustrojowym wyklucza możliwość traktowania ich jako funkcjonariuszy podporządkowanych władzy wykonawczej lub parlamentowi w sensie politycznym. Rada wykonuje funkcje regulacyjne i kontrolne, a jej niezależność jest jednym z gwarantów pluralizmu i niezależności mediów w państwie demokratycznym.
Wnioskodawcy zarzucili Maciejowi Świrskiemu m.in. blokowanie środków pochodzących z abonamentu radiowo-telewizyjnego w wysokości około 300 milionów złotych, niewypłacanie należnych kwot publicznemu radiu i telewizji, nieudzielanie koncesji niektórym nadawcom (w tym m.in. TVN, TVN24, TOK FM, Radio ZET), a także zaniechanie wykonywania obowiązków związanych z prowadzeniem badań statystycznych dotyczących oglądalności stacji telewizyjnych w Polsce.
Zarzut blokowania środków z abonamentu radiowo-telewizyjnego opiera się na całkowicie błędnym założeniu, jakoby przewodniczący KRRiT dysponował osobistą kompetencją do wstrzymywania wypłat czy samodzielnego zatrzymywania funduszy. Tymczasem zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, KRRiT podejmuje uchwały w sprawie podziału środków pochodzących z abonamentu, które przekazuje Poczta Polska, a decyzje finansowe podejmowane są przez cały skład Rady, nie zaś przez jej przewodniczącego jednoosobowo. W praktyce, w sytuacji powstałego sporu prawnego wokół statusu i reprezentacji jednostek publicznej radiofonii i telewizji – w tym zwłaszcza po decyzjach ministra kultury o postawieniu niektórych spółek medialnych w stan likwidacji – KRRiT, kierując się ostrożnością i koniecznością zapewnienia zgodności działania z porządkiem prawnym, zdecydowała o przekazywaniu części środków do depozytu sądowego. Środki te nie zostały więc zablokowane ani zawłaszczone, lecz zostały zdeponowane jako zabezpieczenie na wypadek rozbieżności co do legitymacji do ich odbioru. Sytuacja ta miała charakter przejściowy i była spowodowana wyjątkowym stanem niepewności prawnej, za którą odpowiedzialność nie spoczywała na przewodniczącym Rady, a która była efektem nielegalnych działań, podejmowanych również w ramach zorganizowanej grupy przestępczej „Wejście”, a polegających na siłowym przejęciu mediów publicznych, wbrew regulacjom ustawowym oraz postanowieniu zabezpieczającemu TK.
Odnosząc się do zarzutu nieudzielania koncesji niektórym nadawcom, należy jednoznacznie zaznaczyć, że decyzje koncesyjne – zgodnie z ustawą o radiofonii i telewizji – należą do wyłącznej kompetencji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji jako organu kolegialnego. Przewodniczący KRRiT nie posiada kompetencji do samodzielnego przyznawania bądź odmowy udzielenia koncesji. Wnioski nadawców były rozpatrywane w przewidzianym prawem trybie, z uwzględnieniem kryteriów ustawowych, w tym badania struktury właścicielskiej, przestrzegania przepisów programowych oraz zasad pluralizmu. W żadnym z przypadków nie doszło do arbitralnej odmowy przyznania koncesji. Ewentualne opóźnienia w rozpatrywaniu wniosków miały charakter proceduralny i były związane z koniecznością wnikliwej analizy materiału dowodowego, w szczególności analizy niejasnej struktury właścicielskiej stacji TVN, wskazującej na powiązania rosyjskie, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia interesu publicznego, co zatem nie może być utożsamiane z nadużyciem prawa ani deliktem konstytucyjnym.
W czerwcu 2024 r., w następstwie wniesienia wniosku, posłowie Prawa i Sprawiedliwości skierowali do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o Trybunale Stanu oraz regulaminu Sejmu w zakresie umożliwiającym wszczęcie postępowania konstytucyjnego wobec członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Wniosek ten zawierał także żądanie wydania postanowienia zabezpieczającego, którego celem miało być czasowe wstrzymanie działań parlamentarnych organów Sejmu w tej sprawie.
W lipcu 2024 r. Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej, opiniując pierwotnie złożony wniosek, uznała go za niekompletny i odesłała do Marszałka Sejmu celem uzupełnienia. Uzupełniony wniosek wpłynął do Komisji ponownie w październiku 2024 r.
W dniu 3 października 2024 r. Trybunał Konstytucyjny wydał postanowienie zabezpieczające w sprawie o sygn. akt K 24/24, działając na podstawie art. 36 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) w związku z art. 755 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.). Postanowienie zostało wydane na skutek wniosku grupy posłów z dnia 3 czerwca 2024 r. o zabezpieczenie wniosku dotyczącego zbadania zgodności z Konstytucją przepisów ustawowych i regulaminowych, stanowiących podstawę do wszczęcia oraz prowadzenia postępowania w sprawie pociągnięcia członka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Macieja Świrskiego do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu.
Trybunał postanowił zobowiązać Marszałka Sejmu, Wicemarszałków Sejmu, Przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, Zastępców Przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej jako całość, inne organy Sejmu, a także osoby działające z ich upoważnienia – do powstrzymania się od dokonywania jakichkolwiek czynności faktycznych lub prawnych związanych ze złożonym wstępnym wnioskiem o pociągnięcie Macieja Świrskiego do odpowiedzialności konstytucyjnej. Zakaz dotyczy w szczególności procedowania przez Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej oraz inne podmioty parlamentarne czynności zmierzających do przygotowania uchwały w sprawie odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu, a także wszelkich innych działań mających na celu realizację tej procedury.
Wydanie postanowienia miało na celu zabezpieczenie wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności z art. 213 ust. 1 Konstytucji przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu, w zakresie, w jakim regulują one dopuszczalność pociągnięcia członka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu, obowiązek jego stawiennictwa przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej, sposób procedowania tej Komisji, a także tryb podejmowania uchwały przez Sejm zwykłą większością głosów oraz postanowień Regulaminu Sejmu dotyczących rozpatrywania wstępnego wniosku w takich sprawach.
Zabezpieczenie pozostaje w mocy do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie o sygn. K 24/24. Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Pomimo obowiązywania powyższego postanowienia zabezpieczającego, Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej kontynuowała postępowanie. W dniu 3 grudnia 2024 r. odbyło się pierwsze przesłuchanie świadka – likwidatora TVP S.A. Daniela Gorgosza. W toku dalszego postępowania przed Komisją przesłuchano również inne osoby, w tym Pawła Majchra – likwidatora i redaktora naczelnego Polskiego Radia, szefów rozgłośni regionalnych, członków KRRiT, a także świadków zawnioskowanych przez obronę przewodniczącego KRRiT.
W dniu 12 czerwca 2025 r., mimo obowiązującego zakazu podejmowania czynności, Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przegłosowała przyjęcie sprawozdania w przedmiocie wniosku o pociągnięcie Macieja Świrskiego do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. Za przyjęciem sprawozdania głosowało 11 członków Komisji, przeciw było 7. Równocześnie zgłoszono wniosek mniejszości – złożony przez posłów Prawa i Sprawiedliwości – o umorzenie postępowania. Sprawozdanie zostało przekazane Marszałkowi Sejmu celem dalszego procedowania przez izbę.
Z informacji przekazanych opinii publicznej przez przewodniczącego Komisji, posła Zdzisława Gawlika, wynika, że Komisja uznała za zasadne zarzuty dotyczące blokowania wypłat abonamentowych oraz blokowania koncesji. Z kolei zarzut związany z niewykonywaniem badań oglądalności nie został uznany za wystarczająco udowodniony do przyjęcia, że doszło do deliktu konstytucyjnego. W ocenie Komisji, przesłuchani świadkowie – również ci powołani przez stronę obrony – mieli potwierdzać część zarzutów.
Maciej Świrski w licznych wypowiedziach publicznych, w tym w mediach społecznościowych i podczas konferencji prasowych, zwracał uwagę, że postępowanie Komisji toczy się z naruszeniem prawa, w tym postanowienia zabezpieczającego Trybunału Konstytucyjnego. Wskazywał na szereg nieprawidłowości proceduralnych: brak możliwości zapoznania się z aktami postępowania w początkowej fazie, odmowę przekazania jego wniosków i zażaleń do organu nadrzędnego (Trybunału Stanu), nierozpoznanie wniosków o wyłączenie niektórych członków Komisji, a także głosowanie nad odmową udostępnienia akt sprawy.
W dniu 13 czerwca 2025 r. (dzień po głosowaniu Komisji) Maciej Świrski ponownie publicznie podkreślił, że działania Komisji stanowią złamanie obowiązującego zabezpieczenia i mają charakter polityczny, a ich celem jest unieruchomienie konstytucyjnego organu państwa, jakim jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Przewodniczący KRRiT zadeklarował podjęcie działań mających na celu pociągnięcie do odpowiedzialności osób, które – jak wskazywał – dopuściły się zamachu na porządek konstytucyjny.
Jednocześnie 16 lipca 2025 r. Trybunał Konstytucyjny 16 lipca wydał wyrok (K 24/24), zgodnie z którym – podobnie jak wcześniej w odniesieniu do Prezesa Narodowego Banku Polskiego – uznał, że członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie mogą zostać postawieni w stan oskarżenia większością bezwzględną głosów posłów, minimalny standard konstytucyjny to (analogicznie do ministrów) 3/5, a ewentualne postawienie w stan oskarżenia nie może skutkować automatycznym zawieszeniem ich w czynnościach służbowych. TK stwierdził, że obowiązujące przepisy nie zapewniają wystarczających gwarancji niezależności Rady, która – zgodnie z art. 213 Konstytucji – stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji.
Mimo to Marszałek Sejmu najpierw prowadził do projektu porządku obrad, a następnie dopuścił do głosowania (pkt. 35 porządku obrad Sejmu z 25 lipca 2025 roku) sprawozdania Komisji z prac nad wnioskiem wstępnym o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Macieja Świrskiego (druk nr 1349), w wyniku czego większością 237 głosów uznał za przyjęty wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Macieja Świrskiego.
Kwalifikacja z art. 127 i 128 kk
Zgodnie z art. 127. § 1. Kodeksu karnego, kto, mając na celu pozbawienie niepodległości, oderwanie części obszaru lub zmianę przemocą konstytucyjnego ustroju Rzeczypospolitej Polskiej, podejmuje w porozumieniu z innymi osobami działalność zmierzającą bezpośrednio do urzeczywistnienia tego celu, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 10 albo karze dożywotniego pozbawienia wolności. Z kolei zgodnie z § 2, kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1, podlega karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20. Z kolei zgodnie z art. 128. § 1, kto, w celu usunięcia przemocą konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej, podejmuje działalność zmierzającą bezpośrednio do urzeczywistnienia tego celu, podlega karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20. Z kolei § 2 penalizuje przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1, karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Przedmiot ochrony w wypadku przestępstwa zdrady głównej (art. 127 kk) obejmuje takie dobra prawne jak byt państwa, jego niepodległość, bezpieczeństwo wewnętrzne oraz konstytucyjny ustrój. Jest to przestępstwo powszechne, które może zostać popełnione wyłącznie umyślnie w zamiarze bezpośrednim kierunkowym. Analiza znamion zdrady głównej jasno wskazuje, że przestępstwo to ma charakter formalny (bezskutkowy). Z tego powodu dla jego dokonania nie jest konieczna skuteczna realizacja założonych przez sprawcę celów; wystarczy jedynie by zachowanie przestępne sprawcy stwarzało zagrożenie dla dóbr prawnych stanowiących przedmiot ochrony. Czynność sprawcza polega na podjęciu w porozumieniu z innymi osobami działalności zmierzającej bezpośrednio do osiągnięcia celu, jakim jest pozbawienie niepodległości, oderwanie części obszaru lub zmianę przemocą konstytucyjnego ustroju Rzeczypospolitej Polskiej.
W kontekście dyspozycji art. 127 § 1 kk, przez konstytucyjny ustrój polski należy rozumieć całość instytucji i mechanizmów działania państwa statuowanych w ustawie zasadniczej. W tym kontekście za kluczową należy uznać regulację przewidzianą w art. 10 Konstytucji, który wprowadza ustrojową zasadę podziału władz. W świetle art. 10 Konstytucji nie może ulegać wątpliwości, że rudymentarną składową ustroju Rzeczypospolitej Polskiej jest instytucjonalna ochrona wolności słowa i pluralizmu mediów, realizowana przez Krajowa Radę Radiofonii i Telewizji (art. 213) oraz pozycja ustrojowa Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny Rzeczypospolitej Polskiej jest konstytucyjnym organem władzy sądowniczej, powołanym do kontroli zgodności norm prawnych z Konstytucją. Jego podstawową rolą jest strzeżenie nadrzędności Konstytucji w systemie prawa. Zgodnie z art. 188 Konstytucji, Trybunał orzeka m.in. w sprawach zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją, rozstrzyga spory kompetencyjne między centralnymi organami państwa (art. 189), bada zgodność z Konstytucją celów partii politycznych (art. 188 pkt 4), a także rozstrzyga o zaistnieniu przeszkody w sprawowaniu urzędu przez Prezydenta RP (art. 131 ust. 1). Trybunał Konstytucyjny jest jedynym organem uprawnionym do orzekania o niekonstytucyjności ustaw, a jego orzeczenia mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1). Z uwagi na swój zakres kompetencji, TK pełni funkcję strażnika konstytucyjnego ładu prawnego i równowagi władz.
Przedmiotem ochrony w wypadku przestępstwa zdrady stanu (128 kk) są konstytucyjne organy państwa, w tym w szczególności ich prawidłowe funkcjonowanie, a zatem możliwość prawidłowego wykonywania przypisanych im przez ustawę zasadniczą funkcji ustrojowych. Podobnie jak zdrada główna, zdrada stanu jest przestępstwem powszechnym, które może zostać popełnione wyłącznie umyślnie w zamiarze bezpośrednim kierunkowym. Przestępstwo to ma również charakter formalny (bezskutkowy); dla jego dokonania nie jest zatem konieczna skuteczna realizacja założonego przez sprawcę celu, którym w tym wypadku jest usunięcie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej, a jedynie podjęcie działań zmierzających do tego celu.
Jak trafnie przyjął Sąd Apelacyjny w Białymstoku, w wyroku z 11 czerwca 2019 r. (sygn. akt II AKa 36/19, LEX nr 2718214), „[d]la bytu przestępstwa z art. 128 § 1 KK bez znaczenia jest, czy sprawca ma obiektywne możliwości realizacji celu oznaczonego w tym przepisie, ani też czy czynność przygotowawcza sama w sobie nosi szansę powodzenia. Wystarczające jest dokonanie określonej czynności stanowiącej przygotowanie do osiągnięcia tego celu”.
W odniesieniu do dóbr konstytucyjnych, do ochrony których zgodnie z art. 213 Konstytucji powołana została Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, należy wskazać na ich systemowe zagrożenie bezpośrednio po 13 grudnia 2023 roku. Po przejęciu władzy przez lewicowo-liberalną administrację Donalda Tuska w grudniu 2023 roku, Polska stanęła w obliczu bezprecedensowych zagrożeń dla wolności słowa, pluralizmu mediów oraz konstytucyjnie chronionych praw obywatelskich. Rząd Donalda Tuska, wspólnie ze sprzyjającymi mu lewicowo-liberalnymi środowiskami, podjął szereg działań, które – pod pretekstem walki z „dezinformacją” i „mową nienawiści” – w rzeczywistości zmierzały i nadal zmierzają do ustanowienia systemowej cenzury oraz eliminacji niezależnych głosów z debaty publicznej.
Jednym z najbardziej alarmujących przykładów była próba wprowadzenia legislacji umożliwiającej faktyczną cenzurę treści w Internecie w drodze decyzji administracyjnej, bez orzeczenia sądu. W styczniu 2025 roku Ministerstwo Cyfryzacji zaproponowało projekt ustawy wdrażającej unijny Digital Services Act (DSA), w sposób jawnie sprzeczny z konstytucją przewidujący, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) mógłby usuwać treści z sieci natychmiastowo, bez uprzedniego nadzoru sądowego. Po fali krytyki projekt został wstrzymany. Przedstawiciele koalicji rządzącej zapowiadali, że wrócą do prac nad projektem po wyborach prezydenckich w czerwcu 2025 roku, i tylko porażka kandydata progresywnego Rafała Trzaskowskiego wstrzymuje dalsze działania w tym kierunku
Równolegle, lewicowo-liberalna większość parlamentarna uchwaliła ustawę penalizującą tzw. „mowę nienawiści”, zawierającą nieostre i arbitralne kategorie, takie jak „dehumanizacja” czy „pogarda” wobec osób ze względu na orientację seksualną lub tożsamość płciową. Przepisy te umożliwiałyby karanie więzieniem za wypowiedzi o charakterze religijnym lub konserwatywnym, w tym za cytowanie Pisma Świętego. Ustawę udało się zablokować wyłącznie dzięki interwencji Prezydenta RP, który skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego.
Czołowi politycy rządowi oraz przedstawiciele mediów publicznych otwarcie wyrażali potrzebę blokowania platformy X w trakcie kampanii wyborczej. Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski mówił o konieczności „wymuszania bezpieczeństwa w sieci”, natomiast liderka Lewicy Magdalena Biejat wezwała do ograniczenia dostępu do platformy X w całej Europie. Pracownicy nielegalnie przejętej państwowej telewizji (TVP Info) sugerowali nawet czasowe wyłączenie platformy na czas wyborów w Polsce.
Szczególnym celem ataków rządu Tuska stały się niezależne od rządu stacje telewizyjne Telewizja Republika oraz wPolsce24. Przy czym ta pierwsza stała się obecnie największą pod względem oglądalności stacją telewizyjną w kraju, reprezentując konserwatywny punkt widzenia. Obie stacje mierzą się z próbami odebrania przyznanych przez KRRiT koncesji za pośrednictwem aktywistycznych sędziów powiązanych z obozem rządzącym, a zawieszenie Przewodniczącego KRRiT i próba paraliżu tej instytucji bezpośrednio związana jest z chęcią doprowadzenia do uprawomocnienia się tego orzeczenia. Dziennikarze Telewizji Republika są bezprawnie i z premedytacją wykluczani z konferencji prasowych Premiera oraz członków jego gabinetu, nawet w czasie briefingów dotyczących sytuacji kryzysowych, takich jak klęski żywiołowe. Podobnie marginalizowana i atakowana jest największa katolicka stacja w Polsce – TV Trwam. Atakom ze strony polityków i instytucji państwowych towarzyszy zorganizowana presja ekonomiczna, polegająca na zniechęcaniu reklamodawców do zamieszczania reklam w mediach konserwatywnych i chrześcijańskich.
Aparat państwowy jest wykorzystywany nie tylko przeciwko dziennikarzom, ale także przeciwko zwykłym obywatelom. Wstrząsającym tego przykładem było zatrzymanie 65-letniej, ciężko chorej kobiety z Torunia za zamieszczenie na Facebooku wpisu krytycznego wobec liberalnego celebryty. Przeszukanie o szóstej rano, zatrzymanie oraz postawienie zarzutów karnych oraz wniesienie aktu oskarżenia do sądu pokazują, w jakim tempie aparat państwowy może zostać użyty do represji wobec praworządnych obywateli.
Równolegle prowadzono publiczne kampanie zastraszające konserwatywnych dziennikarzy oraz urzędników odpowiedzialnych za ochronę wolności słowa, w tym członków niezależnego, konstytucyjnego organu – Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT). Groźby ze strony prokuratorów oraz brutalne ataki medialne są elementem szerszej strategii eliminowania niezależnych głosów z przestrzeni publicznej.
Pierwszym bezprawnym działaniem administracji Tuska w grudniu 2023 roku było brutalne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami przejęcie publicznych mediów – telewizji, radia oraz Polskiej Agencji Prasowej. Działanie to miało na celu uciszenie głosów opozycji oraz ustanowienie monopolu informacyjnego sprzyjającego władzy zarówno w mediach publicznych, jak i prywatnych – zdominowanych przez liberalne środowiska. Przeprowadzone wbrew jednoznacznemu brzmieniu ustaw oraz orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego przejęcie jest dziś tylko jednym z wielu działań państwa, które podważają wolność słowa i zagrażają fundamentom demokracji w Polsce, służąc koncentracji władzy w rękach ideologicznie zdeterminowanej lewicy.
W kontekście całokształtu ww. działań nie może budzić wątpliwości, że szczególnym celem ataków jest Przewodniczący Rady Maciej Świrski, który swoją postawą sprzeciwu wobec łamania konstytucyjnych i ustawowych regulacji w obszarze działania KRRiT konsekwentnie realizował konstytucyjną gwarancję wolności mediów w Polsce.
Odnośnie do katalogu organów konstytucyjnych, które podlegają ochronie na gruncie art. 128 § 1 i 3 kk, warto wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 grudnia 2012 r. (sygn. akt U 3/11, OTK ZU 11A/2012, poz. 131), gdzie Trybunał, z powołaniem się na poglądy doktryny, podkreślił że organem konstytucyjnym jest „organ indywidualnie oznaczony w Konstytucji, ale także organ określony rodzajowo, którego sposób tworzenia i podstawowe kompetencje są w Konstytucji wskazane (np. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji oraz Trybunał Konstytucyjny należą do kategorii organów konstytucyjnych, podlegających ochronie na gruncie art. 128 § kk).
Zarówno w art. 127 § 1 kk, jak i art. 128 § 1 i 3 kk mowa jest o „przemocy”, która ma towarzyszyć przestępnemu działaniu sprawcy, zmierzającemu do osiągnięcia celów, o których mowa we wskazanych przepisach. Poszukując prawidłowego sposobu wykładni rzeczonego znamienia, należy odwołać się do dyrektywy wykładni językowej (która ma prymarne znaczenie na gruncie norm prawnokarnych). Zgodnie z definicją słownikową, „przemoc” rozumiana jest jako: „przewaga wykorzystywana w celu narzucenia komuś swojej woli, wymuszenia czegoś na kimś; też: narzucona komuś bezprawnie władza” (cyt. za: https://sjp.pwn.pl/sjp/przemoc;2510670.html). W kontekście powyższego należy również stanowczo podkreślić, że Kodeks karny wyraźnie odróżnia pojęcie „przemocy” (przykładowo: art. 124 § 1, art. 127 § 1, art. 128 § 1 i 3, art. 197 § 1, art. 202 § 3, art. 203, 246, 250, 260, 264 § 2, art. 282, 289 § 3 kk) od pojęcia „przemocy wobec osoby” (przykładowo: art. 191 § 1, art. 191a § 1, art. 280, 281 kk). Zarówno w dyspozycji art. 127 § 1 kk, jak i art. 128 § 1 i 3 kk mowa jest ogólnie „o przemocy” co nakazuje szersze interpretowanie rzeczonego znamienia. W § 3 art. 128 kk do ustawowych znamion czynu zabronionego zaliczono dodatkowo groźbę bezprawną, której definicja legalna zawarta jest w art. 115 § 12 kk. Zgodnie ze wskazanym przepisem, groźbą bezprawną jest zarówno groźba, o której mowa w art. 190 kk, jak i groźba spowodowania postępowania karnego lub innego postępowania, w którym może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna, jak również rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego osoby najbliższej; nie stanowi groźby zapowiedź spowodowania postępowania karnego lub innego postępowania, w którym może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna, jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem lub zachowaniem zagrożonym administracyjną karą pieniężną.
W zakresie kwalifikacji z art. 127 i 128 w związku z działaniami ukierunkowanymi wobec Trybunału Konstytucyjnego należy w pełni odnieść uzasadnienie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, złożone 31 stycznia 2025 roku przez Prezesa Trybunału Konstytucyjnego. W tym w szczególności w zakresie nieprawidłowej publikacji lub niepublikowania orzeczeń TK w związku z podważaniem statusu TK (s. 20 i n.), uchwały Sejmu z 6 marca 2024 r. (s. 27 i n.), uchwały Rady Ministrów z 18 grudnia 2024 (s. 34 i n.) – które to okoliczności dodatkowo wskazują na modus operandi wymienionego w niniejszym zawiadomieniu kręgu osób, wskazujący na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstw z art. 127 w związku z art. 128 kk oraz 258 kk.
W realiach przedmiotowej sprawy osoby odjęte niniejszym zawiadomieniem, tj. Marszałek Sejmu oraz posłowie głosujący za przyjęciem wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Macieja Świrskiego oraz inne nieustalone osoby – swoim zachowaniem wypełniły znamiona przestępstwa z art. 127 § 1 oraz 128 § 1 i 3 k.k..
Nie ma wątpliwości co do tego, że ww. osoby jako funkcjonariusze publiczni zobowiązani byli do podejmowania działań zgodnie z dobrem publicznym, rzetelnego i sumiennego wykonywania obowiązków wobec Narodu, strzeżenia suwerenności i interesów Państwa, oraz do czynienia wszystkiego dla pomyślności Ojczyzny i dobra obywateli oraz do przestrzegania porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, dopuściły się czynu zabronionego w związku z zajmowanym stanowiskiem. Bez wątpienia ww. osoby mając na celu zmianę przemocą konstytucyjnego ustroju Rzeczypospolitej Polskiej w odniesieniu do KRRiT oraz TK podjęły wspólnie i w porozumieniu działalność zmierzającą bezpośrednio do urzeczywistnienia tego celu. Podjęły również działalność zmierzającą bezpośrednio do usunięcia przemocą konstytucyjnych organów Rzeczypospolitej Polskiej w postaci KRRiT oraz TK – poprzez podjęcie działań ukierunkowanych na zawieszenie Przewodniczącego KRRiT i sparaliżowanie prac Rady jako konstytucyjnego organu, który stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji oraz nieuznawania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. W szczególności zauważyć trzeba, że dotyczy to podejmowanie czynności w stosunku do Przewodniczącego KRRiT mimo wydanego 16 lipca 2025 roku wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz mimo świadomości, że wcześniejsze czynności przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej prowadzone były z naruszeniem postanowienia zabezpieczającego Trybunału Konstytucyjnego.
Kwalifikacja z art. 231 k.k.
W zakresie naruszenia z art. 231 § 1 i 2 k.k. należy zauważyć, że przepis ten stanowi, iż funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Z kolei zgodnie z § 2, jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Przepisy te zatem jasno mają na celu zapewnienie właściwego działania instytucji publicznych i państwowych, a także osób w nich pracujących – pełniących urząd funkcjonariusza publicznego. Powyższe pojęcie określa art. 115 § 13 k.k. – zaś stosownie z art. 115 § 13 pkt 2 i 3 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest poseł czy senator. Z tego względu strona podmiotowa powyższego czynu została wypełniona.
Stroną sprawczą natomiast jest albo „przekroczenie uprawnień”, albo „niedopełnienie obowiązków”. To pierwsze pojęcie polega na tym, że „podjęte przez sprawcę działanie nie wchodziło w zakres jego kompetencji, lub było podjęte w ramach uprawnień, ale niezgodnie z przepisami prawa, statutem czy ciążącymi na funkcjonariuszu publicznym obowiązkami.(…) konieczne jest także działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego przy czym nie może to być szkoda iluzoryczna” (tak wyrok SN z dnia 17 lipca 2008 roku, WA 24/08, OSNwSK 2008/1, poz. 1510). Drugie zaś działanie – niedopełnienie obowiązków – „obejmuje zarówno zaniechanie podjęcia nałożonego na funkcjonariusza publicznego obowiązku, jak i niewłaściwe jego wykonanie” (tak J. Giezek, Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Warszawa 2021.).
Dla prawnokarnej oceny działania funkcjonariusza publicznego istotne jest także, czy zachowanie to stanowi dla podmiotu prywatnego lub publicznego zagrożenie szkodą lub stanowi w istocie taką szkodę. W tym zakresie przyjmowane jest, że „działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego oznacza poważne i konkretne prawdopodobieństwo (niebezpieczeństwo) powstania szkody w chronionych interesach lub dobrach jednostki. Przyjmuje się, że głównie chodzi tu o pożytek, korzyść, niemniej sama szkoda rozumiana jest w doktrynie karnistycznej szeroko” (J. Giezek, tamże).
Jak wskazuje się w doktrynie, art. 231 § 1, 2 i 3 k.k. penalizuje tzw. przestępstwo nadużycia władzy (zaufania) przez funkcjonariusza publicznego w następstwie przekroczenia przez niego uprawnień lub niedopełnienia obowiązków i działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Przedmiotem jego ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie instytucji państwowej i samorządu terytorialnego i związany z tym autorytet władzy publicznej. (…) Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza podejmowanie działań z poszanowaniem wyrażonych w niej wartości, w sposób, który nie podważa zasad ustrojowych państwa. W tym kontekście należy zgodzić się z poglądem, że Konstytucja RP stanowi źródło ciążących na funkcjonariuszu publicznym obowiązków nie tylko o charakterze ogólnym, ale i szczególnym. (…) (P. Zakrzewski [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. J. Majewski, Warszawa 2024, art. 231).
Zauważyć przy tym należy, że znamię „działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego” nie stanowi skutku zachowania się sprawcy, nawet w postaci konkretnego narażenia określonego interesu na niebezpieczeństwo. Jest to cecha samego zachowania sprawczego. Oznacza merytoryczne powiązanie naruszenia norm kompetencyjnych z abstrakcyjną możliwością wystąpienia szkody w prawnie chronionym interesie publicznym lub prywatnym. Dla wykazania realizacji znamion przedmiotowych z art. 231 § 1 k.k. konieczne jest ustalenie, że prawo udzielało ochrony interesowi publicznemu lub prywatnemu, a naruszone przez funkcjonariusza normy prawne współkształtowały zakres tej ochrony (Majewski Jarosław (red.), Kodeks karny. Komentarz WKP 2024). W przypadku przestępstwa z art. 231 k.k. przedmiotem ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie instytucji państwowej i związany z tym autorytet władzy publicznej (A. Barczak-Oplustil, M. Iwański [w:] Kodeks karny. Część szczególna, t. II, cz. II., red. W. Wróbel, A. Zoll, LEX 2017, art. 231, teza 2).
W realiach przedmiotowej sprawy osoby odjęte niniejszym zawiadomieniem, tj. Marszałek Sejmu, posłowie oraz posłowie głosujący za przyjęciem wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Macieja Świrskiego oraz inne nieustalone osoby – swoim zachowaniem wypełniły znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 i 2 k.k.. W szczególności zauważyć trzeba, że podejmowanie czynności w stosunku do piastuna organu konstytucyjnego, Przewodniczącego KRRiT na podstawie przepisów uznanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego za nieobowiązujące (i wcześniejszego zabezpieczenia Trybunału Konstytucyjnego) stanowi nadużycie uprawnień funkcjonariusza publicznego.
Nie ma wątpliwości co do tego, że ww. osoby są funkcjonariuszami publicznymi i dopuściły się czynu zabronionego w związku z zajmowanym stanowiskiem. Bez wątpienia ww. osoby podejmując czynności do których nie były uprawnione – oraz podejmując działania sprzeczne z prawem, działały na szkodę interesu publicznego polegającego na prawidłowym funkcjonowaniu instytucji konstytucyjnej, jaką zgodnie z art. 213 Konstytucji jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, która stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji. Nie można również pominąć faktu, iż podjęte bezprawne działania godziły bezpośrednio w interes prywatny Przewodniczącego KRRiT, sztucznie kreując negatywny obraz jego osoby w opinii publicznej.
W kontekście działania ww. grupy nie budzi też wątpliwości wypełnienie przesłanki działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej, w szczególności w postaci korzyści majątkowych dla podmiotów telewizji publicznej w likwidacji oraz korzyści osobistych w postaci wsparcia politycznego, a także ich ekspektatyw.
Kwalifikacja udziału w zorganizowanej grupie przestępczej
W zakresie kwalifikacji prawnej zachowania wymienionych posłów oraz innych nieustalonych osób z art. 258 § 1 kk należy w pierwszej kolejności zauważyć, że wskazany krąg osób zawiera się w kręgu osób, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 127 § 1 kk w zb. z art. 128 §1 i 3 kk w zw. z art. 65 kk w zw. z art. 12 kk oraz art. 258 § 1 kk. – zgodnie z zawiadomieniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2025 r.
W zakresie podejrzenie popełnienia przestępstwa udziału w zorganizowanej grupie przestępczej wskazać należy, że zgodnie z doktryną i orzecznictwem „zorganizowaną grupę przestępczą tworzą co najmniej trzy osoby, których celem jest popełnienie określonych przestępstw lub też ogólnie popełnianie przestępstw o luźnym związku, m.in. bez stałych ról, w każdym razie określenie ról poszczególnych członków musi charakteryzować się wyższym stopniem konkretyzacji niż przy zwykłym współsprawstwie” (Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 25.03.1999 r., II AKa 45/99, OSA 2000/2, poz. 15).
Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 23.07.2002 r., II AKa 148/01, Prok. i Pr.-wkł. 2003/4, poz. 20, zauważył że: „Pomocne w ustaleniu treści pojęcia „zorganizowana grupa przestępcza” mogą być także oceny dokonywane z punktu widzenia psychologicznego (powiązania między członkami grupy, wzajemna pomoc, ochrona, jednoczący cel zdobywania środków na utrzymanie, alkohol i rozrywki, jak też na działalność przestępczą), jak i socjologicznego (zbiorowość wyznająca wspólne wartości, zachowująca odrębność od społeczeństwa i jego struktur)”. Zasadny jest pogląd Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, wyrażony w wyroku z 23.11.2017 r., II AKa 173/17, LEX nr 2437818, mówiący, że: „Do przypisania przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. nie jest nawet konieczna wiedza o szczegółach organizacji grupy, znajomość wszystkich osób ją tworzących, mechanizmów funkcjonowania. Wystarczy tylko gotowość sprawcy do spełnienia zadań służących tej grupie”; podobnie Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 16.11.2017 r., II AKa 178/17, LEX nr 2437805 wskazał, że zorganizowana grupa przestępcza „Może zaś funkcjonować na zasadzie dobrowolnego udziału w niej jej członków, musi przy tym łączyć ich chęć popełnienia przestępstw jak i gotowość do takich działań na rzecz grupy” (też wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 12.11.2020 r., II AKa 217/18, LEX nr 3104650, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 11.02.2021 r., IV KK 567/20, LEX nr 3156197) (Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024).
Nie budzi też wątpliwości pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z 7.10.2016 r., II KK 136/16, LEX nr 2147280: „Zakwalifikowanie zachowania sprawcy z art. 258 § 1 k.k. nie powoduje pochłonięcia przez ten przepis przestępstw popełnionych przez sprawcę w trakcie jego przynależności do związku albo zorganizowanej grupy i stanowiących realizację ich celu. Za przestępstwa takie sprawca powinien odpowiadać niezależnie od odpowiedzialności za przestępstwo określone w art. 258 § 1 k.k.” (Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024).
Okoliczności niniejszej sprawy wskazują na wysokie prawdopodobieństwo spełnienia wszystkich opisanych powyżej przesłanek udziału w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstw. Osoby odjęte niniejszym zawiadomieniem, tj. wymienieni posłowie z innymi nieustalonymi osobami – swoim zachowaniem wypełniły znamiona przestępstwa z art. 258 § 1 k.k.. Wymieniona grupa posłów (działająca wspólnie z nieustalonymi funkcjonariuszami publicznymi wyznaczającymi kierunki przestępczych działań oraz innymi osobami), wykonujących czynności w ramach procedury pociągania do odpowiedzialności konstytucyjnej Przewodniczącego KRRiT, liczyła powyżej trzech osób, wszystkie te osoby łączyła niechęć do działań KRRiT ukierunkowanych na ochronę wolności słowa i niezależności mediów oraz interesu publicznego w mediach publicznych. Wszystkie te osoby były gotowe zrealizować każde polecenie politycznych zwierzchników, godząc się tym samym na przekroczenie uprawnień. Grupa posiadała swoją strukturę, której szkielet wykonawczy stanowiła część prezydium Sejmu. Zarówno zatem Marszałek Sejmu, posłowie, jak i inne nieustalone osoby – w tym funkcjonariusze publiczni w Kancelarii Sejmu – wyznaczające kierunki działań w chwili popełniania czynu działały nielegalnie, działając przy tym według określonego modus operandi w sposób stały i powtarzalny, na co wskazują okoliczności opisane w zawiadomieniu Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, gdzie obok kwalifikacji z art. 127 i 128 k.k. wskazuje również kwalifikację z art. 258 kk, czyniąc jednocześnie z tej działalności ich główne źródło utrzymania.
Z uwagi na wagę sprawy, wnoszę o natychmiastowe wszczęcie postępowania przygotowawczego.
Mając na względzie wysokie zagrożenie karą oraz oczywistą w tej sprawie obawę mataczenia, wnoszę również o podjęcie bez zbędnej zwłoki działań w kierunku zastosowania wobec osób wskazanych w zawiadomieniu izolacyjnych środków zapobiegawczych w postaci aresztu tymczasowego.
Jednocześnie wnoszę o nieprzesłuchiwanie mnie na okoliczność składanego pisemnie zawiadomienia, w związku faktem, że powołane w zawiadomieniu informacje pochodzą ze źródeł powszechnie dostępnych.
Marcin Romanowski