Budapeszt, 7 sierpnia 2025 roku

dr Marcin Romanowski

Poseł na Sejm RP

Prezes Stowarzyszenia Zjednoczona Prawica Marcina Romanowskiego

Adres do korespondencji w sprawie:

Biuro poselskie

ul. Tadeusza Kościuszki 11

23-400 Biłgoraj

Prokuratura Okręgowa w Zamościu

Ul. Orla 2A

22-400 Zamość

Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa

Na podstawie art. 304 § 1 k.p.k., działając jako obywatel Rzeczypospolitej Polskiej oraz poseł na Sejm z Lubelszczyzny, zawiadamiam o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez:

Ministra Sprawiedliwości Waldemara Żurka, innych nieustalonych funkcjonariuszy publicznych oraz ewentualnie inne osoby, które w celu osiągnięcia korzyści majątkowych i osobistych, działając wspólnie i w porozumieniu w ramach zorganizowanej grupy mającej na celu popełnianie przestępstw, dopuściły się szeregu działań polegających na zawieszeniu prezesów i wiceprezesów sądów okręgowych i rejonowych w okręgu zamojskim oraz w innych okręgach sądowych w Polsce – z rażącym naruszeniem ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2024 r. (sygn. akt K 2/24),

tj o czyn z art. 231  § 2 k.k. oraz z art. 258 k.k.

Uzasadnienie

Od dnia 24 lipca 2025 roku doszło do podjęcia przez Ministra Sprawiedliwości działań, określanych jako zawieszenie Prezesa Sądu Okręgowego w Zamościu – sędziego Mirosława Baranowskiego, zawieszenia większości wiceprezesów sądów rejonowych z obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Zamościu oraz podobnych działań w innych sądach w Polsce, dotyczących łącznie 46 prezesów i wiceprezesów sądów.

Minister, powołując się na przepis art. 27 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, zawieszał sędziów, mimo że przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 16 października 2024 r. (sygn. K 2/24), a zatem utracił moc obowiązującą.

Wskazane działania wypełniają znamiona przestępstw określonych w art. 231 § 2 k.k. – nadużycie władzy przez funkcjonariusza publicznego działającego na szkodę interesu publicznego w celu osiągnięcia korzyści osobistej lub materialnej oraz art. 258 § 1 k.k. – udział w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw.

Kwalifikacja z art. 231 k.k.

Zawieszenie sędziów bez podstawy prawnej, wbrew orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2024 r. (sygn. K 2/24), stanowi świadome i rażące przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, działającego na szkodę interesu publicznego (bezprawna ingerencja w niezależność sądów, destabilizacja wymiaru sprawiedliwości) oraz interesu prywatnego zawieszonych sędziów (bezprawne pozbawienie ich funkcji i godności urzędowych).

W zakresie naruszenia z art. 231 § 1 i 2 k.k. należy zauważyć, że przepis ten stanowi, iż funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Z kolei zgodnie z §  2, jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Przepisy te zatem jasno mają na celu zapewnienie właściwego działania instytucji publicznych i państwowych, a także osób w nich pracujących – pełniących urząd funkcjonariusza publicznego. Powyższe pojęcie określa art. 115 § 13 k.k. – zaś stosownie z art. 115 § 13 pkt 4 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i inne osoby wykonujące zadania w urzędzie obsługującym ministra, z zakresu polityki kadrowej w kierownictwach sądów powszechnych. Z tego względu strona podmiotowa powyższego czynu została wypełniona.

Stroną sprawczą natomiast jest albo „przekroczenie uprawnień”, albo „niedopełnienie obowiązków”. To pierwsze pojęcie polega na tym, że „podjęte przez sprawcę działanie nie wchodziło w zakres jego kompetencji, lub było podjęte w ramach uprawnień, ale niezgodnie z przepisami prawa, statutem czy ciążącymi na funkcjonariuszu publicznym obowiązkami.(…) konieczne jest także działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego przy czym nie może to być szkoda iluzoryczna” (tak wyrok SN z dnia 17 lipca 2008 roku, WA 24/08, OSNwSK 2008/1, poz. 1510). Drugie zaś działanie – niedopełnienie obowiązków – „obejmuje zarówno zaniechanie podjęcia nałożonego na funkcjonariusza publicznego obowiązku, jak i niewłaściwe jego wykonanie” (tak J. Giezek, Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Warszawa 2021.).

Dla prawnokarnej oceny działania funkcjonariusza publicznego istotne jest także, czy zachowanie to stanowi dla podmiotu prywatnego lub publicznego zagrożenie szkodą lub stanowi w istocie taką szkodę. W tym zakresie przyjmowane jest, że „działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego oznacza poważne i konkretne prawdopodobieństwo (niebezpieczeństwo) powstania szkody w chronionych interesach lub dobrach jednostki. Przyjmuje się, że głównie chodzi tu o pożytek, korzyść, niemniej sama szkoda rozumiana jest w doktrynie karnistycznej szeroko” (J. Giezek, tamże).

Jak wskazuje się w doktrynie, art. 231 § 1, 2 i 3 k.k. penalizuje tzw. przestępstwo nadużycia władzy (zaufania) przez funkcjonariusza publicznego w następstwie przekroczenia przez niego uprawnień lub niedopełnienia obowiązków i działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Przedmiotem jego ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie instytucji państwowej i samorządu terytorialnego i związany z tym autorytet władzy publicznej. (…) Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza podejmowanie działań z poszanowaniem wyrażonych w niej wartości, w sposób, który nie podważa zasad ustrojowych państwa. W tym kontekście należy zgodzić się z poglądem, że Konstytucja RP stanowi źródło ciążących na funkcjonariuszu publicznym obowiązków nie tylko o charakterze ogólnym, ale i szczególnym. (…) (P. Zakrzewski [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. J. Majewski, Warszawa 2024, art. 231).

Zauważyć przy tym należy, że znamię „działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego” nie stanowi skutku zachowania się sprawcy, nawet w postaci konkretnego narażenia określonego interesu na niebezpieczeństwo. Jest to cecha samego zachowania sprawczego. Oznacza merytoryczne powiązanie naruszenia norm kompetencyjnych z abstrakcyjną możliwością wystąpienia szkody w prawnie chronionym interesie publicznym lub prywatnym. Dla wykazania realizacji znamion przedmiotowych z art. 231 § 1 k.k. konieczne jest ustalenie, że prawo udzielało ochrony interesowi publicznemu lub prywatnemu, a naruszone przez funkcjonariusza normy prawne współkształtowały zakres tej ochrony (Majewski Jarosław (red.), Kodeks karny. Komentarz WKP 2024).   W przypadku przestępstwa z art. 231 k.k. przedmiotem ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie instytucji państwowej i związany z tym autorytet władzy publicznej (A. Barczak-Oplustil, M. Iwański [w:] Kodeks karny. Część szczególna, t. II, cz. II., red. W. Wróbel, A. Zoll, LEX 2017, art. 231, teza 2).

W realiach przedmiotowej sprawy osoby odjęte niniejszym zawiadomieniem, tj. Minister Sprawiedliwości oraz inne osoby, w tym w pierwszej kolejności nieustaleni funkcjonariusze publiczni z Ministerstwa Sprawiedliwości – swoim zachowaniem wypełniły znamiona przestępstwa z art. 231 § 2 k.k.. W szczególności zauważyć trzeba, że podejmowanie czynności w stosunku do prezesów i wiceprezesów sądów z pominięciem skutków normatywnych wynikających z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stanowi nadużycie uprawnień funkcjonariusza publicznego.

Nie ma wątpliwości co do tego, że ww. osoby są funkcjonariuszami publicznymi i dopuściły się czynu zabronionego w związku z zajmowanym stanowiskiem. Bez wątpienia ww. osoby podejmując czynności do których nie były uprawnione – oraz podejmując działania sprzeczne z prawem, działały na szkodę interesu publicznego polegającego na prawidłowym funkcjonowaniu instytucji jakimi zgodnie z konstytucją RP są sądy, będące w myśl art. 173 Konstytucji władzą odrębną i niezależną od innych władz. Sądy powszechne sprawują obok innych sądów wymiar sprawiedliwości (art. 175), wydając wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Nie można również pominąć faktu, iż podjęte bezprawne działania godziły bezpośrednio w interes prywatny P.T. Prezesów i Wiceprezesów sądów, poprzez usiłowanie sztucznego kreowania ich negatywnego obrazu w opinii publicznej.

W kontekście działania ww. grupy nie budzi też wątpliwości wypełnienie przesłanki działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej, w szczególności w postaci korzyści majątkowych dla osób mających zastąpić nielegalnie odwołanych prezesów i wiceprezesów (cel takiego działania jest jasno deklarowany przez sprawców) oraz korzyści osobistych w postaci wsparcia politycznego, a także ich ekspektatyw.

Kwalifikacja udziału w zorganizowanej grupie przestępczej

Zważywszy na skalę i powtarzalność tych działań w różnych sądach w kraju, jak również na fakt, że miały one charakter skoordynowany i były prowadzone z wykorzystaniem (przez Ministra Sprawiedliwości oraz inne nieustalone osoby aparatu Ministerstwa Sprawiedliwości, w celu popełnienia przestępstw) narzędzi prawnych i organizacyjnych przeznaczonych do prowadzenia polityki personalnej przez resort sprawiedliwości,  – należy przyjąć, że działania te zostały podjęte przez grupę co najmniej trzech osób działających wspólnie i w porozumieniu, a ich celem było systemowe naruszanie prawa, w tym eliminacja niewygodnych sędziów, podporządkowanie sądów egzekutywie oraz zastraszenie środowiska sędziowskiego.

Zorganizowany charakter tej grupy wynika z jej struktury (wykorzystywanie formuły działania resortu sprawiedliwości, departamentów kadrowych, nadzoru administracyjnego nad sądami) i celów (systemowe podporządkowanie sądownictwa i łamanie prawa na poziomie ustawowym i Konstytucyjnym).

W zakresie kwalifikacji prawnej zachowania Ministra Sprawiedliwości oraz innych nieustalonych osób z art. 258 § 1 kk, tj. podejrzenia popełnienia przestępstwa udziału w zorganizowanej grupie przestępczej wskazać należy, że zgodnie z doktryną i orzecznictwem „zorganizowaną grupę przestępczą tworzą co najmniej trzy osoby, których celem jest popełnienie określonych przestępstw lub też ogólnie popełnianie przestępstw o luźnym związku, m.in. bez stałych ról, w każdym razie określenie ról poszczególnych członków musi charakteryzować się wyższym stopniem konkretyzacji niż przy zwykłym współsprawstwie” (Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 25.03.1999 r., II AKa 45/99, OSA 2000/2, poz. 15).

Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 23.07.2002 r., II AKa 148/01, Prok. i Pr.-wkł. 2003/4, poz. 20, zauważył że: „Pomocne w ustaleniu treści pojęcia „zorganizowana grupa przestępcza” mogą być także oceny dokonywane z punktu widzenia psychologicznego (powiązania między członkami grupy, wzajemna pomoc, ochrona, jednoczący cel zdobywania środków na utrzymanie, alkohol i rozrywki, jak też na działalność przestępczą), jak i socjologicznego (zbiorowość wyznająca wspólne wartości, zachowująca odrębność od społeczeństwa i jego struktur)”. Zasadny jest pogląd Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, wyrażony w wyroku z 23.11.2017 r., II AKa 173/17, LEX nr 2437818, mówiący, że: „Do przypisania przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. nie jest nawet konieczna wiedza o szczegółach organizacji grupy, znajomość wszystkich osób ją tworzących, mechanizmów funkcjonowania. Wystarczy tylko gotowość sprawcy do spełnienia zadań służących tej grupie”; podobnie Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 16.11.2017 r., II AKa 178/17, LEX nr 2437805 wskazał, że zorganizowana grupa przestępcza „Może zaś funkcjonować na zasadzie dobrowolnego udziału w niej jej członków, musi przy tym łączyć ich chęć popełnienia przestępstw jak i gotowość do takich działań na rzecz grupy” (też wyrok Sądu Apelacyjnego  w Poznaniu z 12.11.2020 r., II AKa 217/18, LEX nr 3104650, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 11.02.2021 r., IV KK 567/20, LEX nr 3156197) (Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024).

Nie budzi też wątpliwości pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z 7.10.2016 r., II KK 136/16, LEX nr 2147280: „Zakwalifikowanie zachowania sprawcy z art. 258 § 1 k.k. nie powoduje pochłonięcia przez ten przepis przestępstw popełnionych przez sprawcę w trakcie jego przynależności do związku albo zorganizowanej grupy i stanowiących realizację ich celu. Za przestępstwa takie sprawca powinien odpowiadać niezależnie od odpowiedzialności za przestępstwo określone w art. 258 § 1 k.k.” (Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024).

Okoliczności niniejszej sprawy wskazują na wysokie prawdopodobieństwo spełnienia wszystkich opisanych powyżej przesłanek udziału w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstw. Osoby odjęte niniejszym zawiadomieniem, tj. Minister Sprawiedliwości z innymi nieustalonymi osobami – swoim zachowaniem wypełniły znamiona przestępstwa z art. 258 § 1 k.k.. Minister Sprawiedliwości wraz z nieustaloną grupą osób (tj. działając wspólnie z nieustalonymi funkcjonariuszami publicznymi, zarówno wyznaczającymi kierunki przestępczych działań, jak i je realizującymi oraz innymi osobami), wykonujących czynności w sposób pozorny wykorzystujący procedury przeznaczone do prowadzenia polityki kadrowej w zakresie obsady członków kierownictwa sądów powszechnych okręgu zamojskiego oraz w innych miejscach, liczyła – jak wskazuje doświadczenie podejmowania tego typu działań – powyżej trzech osób, wszystkie te osoby łączyła niechęć do niezależności sądów oraz interesu publicznego w postaci bezstronnego i efektywnego wymiaru sprawiedliwości. Wszystkie te osoby były gotowe zrealizować polecenia politycznych zwierzchników, godząc się tym samym na przekroczenie uprawnień. Grupa posiadała swoją strukturę, której szkielet wykonawczy stanowił Waldemar Żurek oraz osoby wykorzystujące stanowiska w strukturze Ministerstwa do wykonywania nielegalnych działań w celu osiągania korzyści osobistych i materialnych, co potwierdza zasadność kwalifikacji z art. 258 kk, czyniąc jednocześnie z tej działalności ich główne źródło utrzymania.

Wnoszę o zabezpieczenie korespondencji Ministra Sprawiedliwości z prezesami i wiceprezesami sądów w całej Polsce od dnia 24 lipca 2024 r. do dnia dzisiejszego; przesłuchanie urzędników Ministerstwa Sprawiedliwości odpowiedzialnych za nadzór administracyjny nad sądami oraz zabezpieczenie wszelkiej korespondencji w sprawie.

W związku z powyższym wnoszę o wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 231 § 1 i 2 k.k. oraz art. 258 § 1 k.k. wobec Ministra Sprawiedliwości oraz innych nieustalonych osób działających wspólnie i w porozumieniu.

Mając na względzie wysokie zagrożenie karą oraz oczywistą w tej sprawie obawę mataczenia, wnoszę również o podjęcie bez zbędnej zwłoki działań w kierunku zastosowania wobec osób wskazanych w zawiadomieniu izolacyjnych środków zapobiegawczych w postaci aresztu tymczasowego.

Jednocześnie wnoszę o nieprzesłuchiwanie mnie na okoliczność składanego pisemnie zawiadomienia, w związku faktem, że powołane w zawiadomieniu informacje pochodzą ze źródeł powszechnie dostępnych.

Marcin Romanowski